Próby warsztatowe W codziennej pracy,

Próby warsztatowe W codziennej pracy, w celu sprawdzenia, czy spoiny są dobrze wykonane, stosuje – się uproszczone próby warsztatowe. Najprostsza próba polega na ścinaniu równo z blachą ściegu nałożonego na powierzchni metalu rodzimego. W ten sposób bada się, czy metal elektrody dobrze się wtapia w metal rodzimy, czy nie ma przyklejenia, czy żużel nie pozostaje w głębi spoiny. Z kształtu wióra sądzimy też o plastyczności stopiwa. Jeżeli metal się kruszy, jest wówczas mało ciągliwy; długie wiórki skręcające się świadczą o plastyczności stopiwa. Często stosowaną próbą stwierdzającą biegłość spawacza jest próba gięcia, którą wykonuje się przez ściskanie w imadle lub pod prasą, lub też przez uderzenie. młotkiem, starając się, aby zginanie następowało stopniowo. Prostą próbą jest próba łamania spoiny czołowej. Po wykonaniu spoiny nacina się ją piłką z obu końców, a następnie oparłszy na dwóch podpórkach wywołuje się uderzeniem młotka lub naciskiem prasy rozerwanie spoiny. Pęknięcie przejdzie przez miejsca osłabione, a tym samym miejsce wadliwe ujawni się na przełomie. Ujawni się również stan przetopu przy- grani, które zawsze stanowi najsłabsze miejsce w spoinie. Próbki tego rodzaju można wykonać na blachach różnych gru- bości (4-12 mm). Stosując spoiny o różnych kształtach, przy róż- nym wykonaniu; prostymi i zakosowymi ściegami, grubszymi i cieńszymi elektrodami, powolnym. i szybkim posuwem – i sprawdzając, jak wygląda przełom spoiny, spawacz uczy się właściwej techniki spawania. Sposób wykonania próby łamania płaskiego złącza doczołowe- go opisany jest w normie PN-58M-69740.
Złącze teowe spawane tylko z jednej strony ustawia się w sposób pokazany na rysunku i uderzeniem młotka z gary lub naciskiem prasy powoduje się rozerwanie złącza. Pęknięcie ujaw- ni błędy spawania. Próbę tę można wykonać także w ten sposób, że spoinę robi się w wewnętrznym kącie; tego rodzaju spoina łatwiej ulega zła- maniu. Przy próbach tych, jeżeli przełom przechodzi przez spoinę, sam wygląd powierzchni jest bardzo pouczający. Jeżeli przełom ma powierzchnię równą, pokrytą jasno błyszczącymi ziarenkami, jak przełom kamienia, jest to oznaką, że metal spoiny jest raczej kruchy; natomiast przełom matowy, włóknisty, o barwie szarej, świadczy o pożądanej plastyczności metalu spoiny. Tak samo w przypadku pęknięcia w strefie przejściowej mię- dzy spoiną a metalem rodzimym spoina nie powinna oddzielać się od metalu, co świadczyłoby o „przyklejeniu”, tzn. o braku wtopienia: linia przełomu powinna wykazywać dobre związanie stopiwa z metalem rodzimym. Normy PN-58M-69741 i PN-58M-69742 są poświęcone pró- bom łamania złącza kątowego i zakładkowego ze spoiną pachwi- nową, [więcej w: , , ]