Wycinanie z plyty kontrolnej dla

Wycinanie z płyty kontrolnej dla prób rozciągania złącża doczołowego. Próbka górna służy do zbadania wytrzymałości całego złącza, tj. spoiny stref przyległych i metalu rodzimego. Rozerwanie tej próbki wskaże, która z tych części złącza jest najsłabsza; wytrzymałość tej naj- słabszej części jest wytrzymałością złącza. Próbka dolna służy do badania wytrzymałości samej spoiny. Nadlewy spoiny usuwa się, aby próbka miała na całej długości jednakową grubość. Badanie próbek na rozciąganie odbywa się na specjalnych ma- szynach. Wytrzymałość złącza powinna być przynajmniej równa wytrzymałości metalu rodzimego. Próby rozciągania złącz spawanycli i zgrzewanych są przed- miotem norm PN-64lVI-69710 (złącza płaskie) PN-64M-69713 (pręty okrągłe), PN-57N-69714 i 69715 (złącza krzyżowe), PN-57M-69716 (złącza nakładkowe). Badania na gięcie wykonywane są zazwyczaj przez nacisk za- okrąglonego trzpienia na próbkę opartą końcami na wałkach, które mogą się obracać. Zazwyczaj wymaga się, aby po całkowitym zgięciu (kąt zgięcia = 180°) nie było pęknięć w spo- inie. Grubość trzpienia d wynosi zwykle podwójną gru- bość g próbki; szerokość próbki wynosi normalnie 30 mm. Próby gięcia złącz spawanych i zgrzewanych opisane są w normach: PN-64M-69720 (złącza płaskie), PN-66M-69723 (prę- ty okrągłe), PN-65M-Q9721 (rury). Do tego rodzaju prób można zaliczyć próbę spłaszczania rury, omówioną w normie PN-65lVI- 69722. Próby udarności mają na celu zbadanie, .czy metal w spoinie nie jest zbyt. kruchy .. Badania te przeprowadza się na małych próbkach mających niewielki karb na spoinie. Zależnie od miejsca, którego udarność chcemy. zbadać, próbki pobiera się z metalu spoiny lub ze strefy przejściowej, wycinając odpowiedni karb według normy PN-64M-69733. Próbkę poddaje się uderzaniu młotem w kształcie wahadła na specjalnej maszynie, która pozwala na zmierzenie pracy wy- konanej przez młot przy łamaniu próbki. Udarność mierzy się w kG/cm przekroju. Udarność metalu spoiny dla stali mięk- kiej, mierzona .na próbkach typu Mesnager (czytaj Menaże), wy- nosi 6-18 lcGmcm-. Udarność 9-12 kGmcm2 dla złącza spawa- nego uważa się za wynik bardzo dobry. 4-6 kGmcm2 w wielu przypadkach również wystarcza. Do prób udarnościowych należy zaliczyć także próbę skłon- ności do starzenia się płaskiego złącza doczołowego opisaną w nor- mie PN-58M-69734. . Oprócz prób wytrzymałościowych bada się również strukturę metalu w spoinie przez oszlifowanie przekroju spoiny i jego wy- trawienie. Na wytrawionym przekroju widoczne są poszczególne warstwy, głębokość wtopienia, miejsca porowate i zażużlenie. Próbkę kowalności przeprowadza się w ten sposób, że zagrzaną odpowiednio próbkę spawaną na środku przekuwa się w okolicy spoiny do połowy grubości, a potem na gorąco skręca się jedną połowę o 3600 w stosunku do drugiej. Przy tej próbie metal spoi- ny nie powinien pękać. Wreszcie próbę twardości samego stopiwa, otrzymywanego za pomocą płomienia gazowego i łuku elektrycznego, omawiają nor- my PN-58M-69730 i 69732: Wymiary próbek, ich przygotowanie i sposób wykonywania prób wytrzymałościowych podane są w przepisach i normach. Podstawową normą, omawiającą wszelkie badania mechanicz- ne złącz spawanych, jest PN-62M-69707, pt. „Zasady wykonywa- nia próbnych złącz spawanych”. Wymienione w niej są wszystkie próby rozciągania, zginania, udarności itp., wykonywane na złą- czach płaskich, okrągłych i rurowych, będące przedmiotem 24 norm szczegółowych. Sposoby kontroli i odbioru przedmiotów ważnych ze względu na bezpieczeństwo publiczne (kotły, zbiorniki na ciśnienie, mo- sty itp.) są określone w przepisach urzędowych. [podobne: , , ]