Badania promieniami gamma sa wygodniejsze

Badania promieniami gamma są wygodniejsze w wykonaniu, gdyż zamiast ciężkiej aparatury używanej przy- badaniach rent- genowskich operuje się małym źródłem promieniowania. Ponie- waż źródło wysyła promienie we wszystkie strony, można jedno- cześnie prześwietlić całą spoinę na obwodzie rury lub wa!czaka kotła. Schemat takiego badania przedstawiono na rys. 291. Zródło promieniowania ustawia się na osi rury, a z zewnątrz spoinę owija się błoną filmową. Oznaczenia wad wykrywalnych na radio- gramach podane są w normie PN-60M-69771; pomiar wielkości wad i ich skupienia omawia PN-60M-69772; podział spoin na 5 klas jakości na podstawie radiogramów stanowi przedmiot nor- my.PN-60M-69773. Mniejsze zastosowanie znajdują badania elektromagnetyczne. Jeżeli metal jednorodny i nie mający wewnętrznych wad umie- ścimy w polu magnetycznym, przebieg linii sił magnetycznych przez metal będzie równomierny. Jeżeli jednak stru- mień magnetyczny napotka w swoim przebiegu przeszkody we- wnątrz metalu, np. pęknięcia, pęcherze, wtrącenia niemetaliczne, które stanowią opór dla strumienia magnetycznego, następuje od- chylenie linii sił i ich zagęszczenie na granicach napotykanej wady. Posypując spoinę drobnymi opił- kami wykrywa się wadę, gdyż opiłki gromadzą się w okolicy wa- dy. Badanie magnetyczne nie pozwala jednak odkryć pęknięć przebiegających równolegle do przebiegu linii magnetycznych. Kontrola magnetyczna nie jest tak dokładna jak prześwietla- nie, ale jako kontrola wstępna ułatwia kontrolę radiograficzną, ponieważ pozwala uniknąć prześwietlania spoiny na całej długo- ści, obniżając w ten sposób koszty i skracając czas kontroli. Kontrola elektroakustyczna oparta jest na zjawisku rozcho- dzenia się fal dźwiękowych w ciałach stałych. Do wykrywania błędów spoin stosuje się fale ultradźwiękowe (niesłyszalne) o ilo- ści drgań od 0,5 do 10 milionów na sekundę, które uzyskuje się za pomocą odpowiedniej aparatury elektrycznej. Do kontroli spoin stosowane są dwie metody: a) metoda prześwietlania i b) metoda echa. Metoda prześwietlania jest podobna do prześwietlania promie- niami Roentgena. Na ekranie uczulonym na fale ultradźwiękowe rozproszenia fali przez miejsća wadliwe powodują zaciemnienia, ujawniające wady. Metoda echa oparta jest na następującym zjawisku: wysyłane przez aparat ultradźwięki natrafiając na brak ciągłości w metalu powracają w postaci „echa”, które rejestruje ekran. Kontrola elektroakustyczna, łatwiejsza i dogodniejsza w stoso- waniu, szczególniej w warunkach montażowych, uzupełnia i często zastępuje z powodzeniem kontrolę radiograficzną. Terminologię dotyczącą badań ultradźwiękowych ustala norma PN-6lM-70050; wzorce stalowe przeznaczone do kontroli i na- stawiania aparatury ultradźwiękowej są przedmiotem normy PN-61M-7005l, zaś wytyczne przeprowadzania badań spoin za- warte są w normie PN-61M-70055. [przypisy: , , ]